یه مسئلهای که این چند روز، چه توی دنیای واقعی و چه مجازی، زیاد دیدم، گارد گرفتن یه سری افراد نسبت به استفاده از هوش مصنوعی بود؛ اونم معمولاً با این جمله که:
«AI آب زیادی مصرف میکنه، یخهای قطبی رو آب میکنه و باعث مرگ خرسهای قطبی میشه!»
خب، بذارید یه کم دقیقتر نگاه کنیم.
اول از همه، آره؛ هوش مصنوعی و کلاً مراکز داده منابع مصرف میکنن؛ انرژی، سختافزار و بعضی وقتها هم آب. پس اینکه بگیم «AI هیچ تأثیری روی محیط زیست نداره» قطعاً درست نیست.
ولی نکته اینجاست که این هزینهها ثابت نیستن و کمترشون کردن.
مثلاً مایکروسافت از سال ۲۰۲۴ سیستم خنککنندهای برای مراکز داده معرفی کرده که با یه مایع مخصوص و مدار بسته کار میکنه و برای خنک کردن تراشهها نیاز به تبخیر مداوم آب نداره. خود مایکروسافت گفته این طراحی میتونه مصرف آب خنکسازی رو در هر مرکز داده بیش از ۱۲۵ میلیون لیتر در سال کم کنه.
حالا کسایی که نگران حیوانات هستن چیزی در مورد اثر امواج اینترنت به روی پرندههای مهاجر میدونن؟
پژوهشهایی درباره تأثیر میدانهای الکترومغناطیسی روی جهتیابی بعضی پرندهها انجام شده و بعضی نتایج نشون دادن که این امواج ممکنه روی رفتار و جهتیابیشون اثر بذاره. پس آره، فناوریهای مختلف میتونن اثرات جانبی داشته باشن حالا با توجه به این موضوع آیا از اینترنت دیگه استفاده نمی کنید؟
حالا برسیم به گاو!
بله، همون موجود بیگناهی که بیشتر ما با شیر ، گوشت و چرم میشناسیم. دامداری یکی از منابع مهم انتشار متانه و متان هم از گازهای گلخانهای مؤثر در گرمایش زمینه. افزایش تقاضا برای محصولات دامی هم با افزایش جمعیت دامها همراه بوده.
ولی آیا نتیجه میگیریم:
«بچهها از فردا محصولات گاو رو استفاده نکنید چون زمین نابود میشه»؟
نه خب!
چون تقریباً هیچ فعالیت انسانی بزرگی کاملاً بدون اثر محیطزیستی نیست.
مسئله این نیست که بگیم «چون یه چیزی ضرر داره، پس کلاً حذفش کنیم». باید ببینیم چه فایدهای داره، چه هزینهای ایجاد میکنه و چطور میشه اون هزینه رو کمتر کرد.
AI هم دقیقاً همینه.
اگه هوش مصنوعی آب و انرژی مصرف میکنه، جواب منطقی لزوماً این نیست که «پس استفاده نکنیم». میشه مصرف انرژی رو کمتر کرد، سیستمهای خنککننده رو بهینهتر کرد، سختافزارهای کممصرفتر ساخت و روشهای جدید پیدا کرد.
حتی خود AI میتونه برای حل بعضی مشکلات محیطزیستی هم استفاده بشه؛ از تحلیل دادههای اقلیمی گرفته تا بهینهسازی مصرف انرژی و منابع.
پس بحث نباید بشه:
«AI بده چون خرس قطبی رو میکشه.»
یا:
«AI خوبه چون تکنولوژی جدیده.»
هر دو زیادی سادهان.
سؤال بهتر اینه:
چقدر هزینه داره؟ چه فایدهای داره؟ و چطور میتونیم هزینهش رو کمتر کنیم؟
گفتن «بیاید کلاً از AI استفاده نکنیم» بدون جواب دادن به این سؤالها، بیشتر شبیه پاک کردن صورت مسئلهست تا حل کردنش. و این نگرش واقعا خنده داره!
